Câu 1: Trong mô hình dữ liệu quan hệ, dữ liệu được tổ chức dưới dạng nào? Hãy nêu các thuật ngữ tương ứng dùng để chỉ hàng và cột trong một bảng.
Gợi ý: Trong mô hình dữ liệu quan hệ, dữ liệu được tổ chức dưới dạng các bảng (table) gồm hàng và cột.
- Hàng trong bảng gọi là bản ghi (record) – biểu diễn một đối tượng cụ thể.
- Cột trong bảng gọi là trường (field/thuộc tính) – biểu diễn một đặc trưng của đối tượng.
Câu 2: Thế nào là khóa của một bảng (quan hệ)?
Gợi ý: Khóa của một bảng (quan hệ) là một trường hoặc một nhóm trường mà giá trị của chúng xác định duy nhất mỗi bản ghi trong bảng, không trùng nhau giữa các bản ghi, dùng để phân biệt và truy xuất chính xác từng bản ghi.
Câu 3: Khóa ngoài của một bảng là gì?
Gợi ý: Khóa ngoài (foreign key) của một bảng là một trường hoặc nhóm trường trong bảng đó tham chiếu đến khóa chính của một bảng khác, dùng để thiết lập mối quan hệ giữa các bảng và đảm bảo tính liên kết, nhất quán của dữ liệu.
Câu 4: Tại sao trong một bảng không nên có hai bản ghi hoàn toàn giống hệt nhau? Thuật ngữ nào trong CSDL quan hệ đảm bảo điều này?
Gợi ý: Không nên có hai bản ghi giống hệt nhau vì sẽ không phân biệt được các đối tượng, gây nhầm lẫn khi cập nhật, tìm kiếm và quản lí dữ liệu, làm giảm tính nhất quán của CSDL.
Thuật ngữ đảm bảo điều này trong CSDL quan hệ là khóa (đặc biệt là khóa chính), vì khóa chính có giá trị duy nhất cho mỗi bản ghi trong bảng.
Câu 5: Hãy giải thích vai trò của việc thiết lập liên kết giữa các bảng trong CSDL quan hệ.
Gợi ý: Việc thiết lập liên kết giữa các bảng trong CSDL quan hệ có vai trò:
- Kết nối dữ liệu giữa các bảng có liên quan thông qua khóa ngoài.
- Tránh trùng lặp dữ liệu, giảm dư thừa, tiết kiệm dung lượng lưu trữ.
- Đảm bảo tính nhất quán và toàn vẹn dữ liệu khi cập nhật.
- Thuận lợi cho việc truy vấn, khai thác thông tin tổng hợp từ nhiều bảng.
Câu 6: Phân biệt sự khác nhau giữa "Khóa" và "Khóa chính".
- Khóa: là một trường hoặc nhóm trường trong bảng có giá trị không trùng nhau, dùng để xác định và phân biệt các bản ghi. Một bảng có thể có nhiều khóa.
- Khóa chính: là một khóa được chọn trong các khóa của bảng, dùng để xác định duy nhất mỗi bản ghi và được sử dụng chính thức trong liên kết, truy vấn dữ liệu. Mỗi bảng chỉ có một khóa chính.
Câu 7: Cho bảng HOC_SINH gồm các trường: MaHS (Mã học sinh), HoTen, NgaySinh, Lop. Theo em nên chọn trường nào làm khóa chính? Giải thích lý do.
Gợi ý: Nên chọn trường MaHS (Mã học sinh) làm khóa chính.
- MaHS là duy nhất cho mỗi học sinh, không trùng lặp.
- Ổn định, không thay đổi theo thời gian.
- Các trường HoTen, NgaySinh, Lop có thể trùng nhau hoặc thay đổi, nên không đảm bảo xác định duy nhất một học sinh.
Câu 8: Giả sử có CSDL Thư viện gồm 2 bảng: SACH (Mã sách, Tên sách, Tác giả) và MUON_TRA (Số thẻ, Mã sách, Ngày mượn). Hãy chỉ ra khóa ngoài trong trường hợp này và cho biết nó liên kết bảng nào với bảng nào.
Gợi ý:
- Khóa ngoài là trường Mã sách trong bảng MUON_TRA.
- Liên kết: Trường Mã sách (bảng MUON_TRA) tham chiếu đến Mã sách (khóa chính) của bảng SACH.
Liên kết này dùng để xác định mỗi lượt mượn–trả gắn với cuốn sách nào trong bảng SACH.
Câu 9: Khi nhập dữ liệu cho một trường là khóa ngoài, ta cần lưu ý điều gì để đảm bảo tính đúng đắn của dữ liệu?
Gợi ý:
- Giá trị nhập phải tồn tại trong khóa chính của bảng được liên kết.
- Không nhập giá trị tùy ý hoặc không có trong bảng cha, tránh làm mất liên kết dữ liệu.
Điều này giúp đảm bảo tính toàn vẹn và nhất quán của dữ liệu trong CSDL quan hệ.
Câu 10: Nếu một bảng có hai trường là Số CMND và Mã định danh cá nhân, ta có thể chọn cả hai làm khóa chính được không? Cách giải quyết tốt nhất theo quy chuẩn CSDL quan hệ là gì?
Gợi ý:
- Không thể chọn đồng thời hai trường làm hai khóa chính riêng biệt trong một bảng, vì mỗi bảng chỉ có một khóa chính.
- Cách giải quyết tốt nhất theo quy chuẩn CSDL quan hệ là chọn một trong hai trường (Số CMND hoặc Mã định danh cá nhân) làm khóa chính.
- Trường còn lại có thể đặt là khóa (khóa ứng viên) hoặc ràng buộc duy nhất (UNIQUE).
Cách này vừa đảm bảo tính duy nhất, vừa tuân thủ quy chuẩn thiết kế CSDL quan hệ.